Fala nowych rezerwatów przyrody - cd. (8)

Szczegóły
Kategoria: Informacje

Kolejny raz uzupełniamy listę powstających w Polsce nowych rezerwatów przyrody:

 

RDOŚ Opole [8 sierpnia 2025]

  1. Koszatka – gm. Kluczbork i Murów (138,72 ha). Składa się z dwóch części otoczonych i połączonych ze sobą otuliną. Będzie to największy rezerwat w województwie opolskim. Rezerwat chroni siedlisko i populację koszatki leśnej. Jest to jedno z kilku stanowisk występowania w Polsce tego rzadkiego ssaka.
  2. Nowy Dwór – gm. Kietrz (31,68 ha). Celem ochrony jest zachowanie ekosystemu lasów liściastych. Prawie cały rezerwat jest porośnięty grądami o nietypowym składzie. Drzewostan składa się przede wszystkim z klonu jaworu i lipy. W północno-wschodniej części wzdłuż cieku rosną łęgi z jesionem i olszą. Znajdują się tu również wychodnie utworów dolnego karbonu (rzadkie w naturalnych wychodniach na terenie Płaskowyżu Głubczyckiego) oraz rozcięcie erozyjne.

 

RDOŚ Gdańsk [19 sierpnia 2025]

  1. Wydma Lubiatowska – gm. Choczewo (107,68 ha). Zachowanie kompleksu wydm nadmorskich i zagłębień międzywydmowych wraz z właściwymi dla tych ekosystemów biocenozami i naturalnym krajobrazem morskiego wybrzeża wydmowego.

 

RDOS Lublin [25 sierpnia 2025]

  1. Kahiża (104,79 ha), gm. Sosnowica. w powiecie parczewskim. Zachowanie naturalnych procesów jakim podlega misa pojeziorna wypełniona osadami organicznymi (torfy i gytia) oraz osadami mineralnymi.
  2. Starodrzew Sosnowy (21,65 ha), gm. Chełm w powiecie chełmskim. Zachowanie starodrzewu sosnowego na siedlisku boru bagiennego. Bór bagienny ze starodrzewem sosnowym w wieku około 180 lat. W podszycie występuje głównie brzoza omszona, w runie obserwuje się przede wszystkim: bagno zwyczajne, żurawinę błotną, turzycę prosową, wełniankę pochwowatą, borówkę bagienną.
  3. Zakrzów (51,92 ha), gm. Łęczna. Zachowanie cennych zbiorowisk łęgowych i olsów na terasie zalewowej Wieprza. Natomiast sama rzeka nie jest włączona do rezerwatu, jedynie stanowi jego północną granicę. Wieprz (rzeka jest poza granicą rezerwatu) jest tutaj nieuregulowany, a jej koryto ma charakter naturalny, z licznymi meandrami. W samym rezerwacie sieć wodną stanowią liczne zastoiska wodne oraz starorzecza. Znaczne nagromadzenie w rezerwacie „Zakrzów” martwego drewna tworzy dobre warunki do rozwoju zgrupowań chrząszczy saproksylicznych. Podczas badań entomologicznych, prowadzonych w latach 2017-2019, w rezerwacie stwierdzono 178 gatunków chrząszczy, w tym 7 wpisanych na czerwoną listę zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce, a także 2 gatunki uznane za relikty lasów pierwotnych.

 

RDOS Kraków [3 września 2025]

  • Powiększono rezerwat Bór na Czerwonem (gm. Nowy Targ) – ze 115 do 195 ha, włączając przyległe świerczyny bagienne. Powiększenie wpisuje się w obchody 100-lecia ochrony tego obiektu.

 

RDOŚ Białystok [15 września 2025]. Żadne z łatwo dostępnych źródeł nie podaje powierzchni rezerwatów, czekamy na rozporządzenia w dzienniku urzędowym i na pojawienie się danych w  CRFOP)

  1. Źródliska nad Szeszupą – gm. Jeleniewo, pow. suwalski. Zachowanie źródlisk oraz olsów źródliskowych występujących w dolinie rzeki Szeszupy wraz z towarzyszącymi im cennymi gatunkami flory i fauny. Ukształtowanie terenu, w połączeniu z tamtejszymi warunkami geologicznymi i hydrologicznymi.
  2. Sawonia Mostek – gm. Giby, pow. sejneński. Zachowanie torfowiska soligenicznego i przejściowego wykształconego w formie pła na brzegu jeziora Krejwelanek oraz w dolinie cieku prowadzącego wody z jeziora do rzeki Czarnej Hańczy, wraz z otaczającymi je bagiennymi lasami i starodrzewami, a także licznymi cennymi gatunkami roślin naczyniowych i mszaków. Silnie wypłycone i zarastające Jezioro Krejwelanek usytuowane jest pomiędzy bezodpływowymi jeziorami Brożane i Płaskie. Pomiędzy misami tychże jezior ustyuowana jest głęboka, zatorfiona rynna, której część wypełnia jezioro Krejwelanek, a dalej ciek, który jest dopływem Czarnej Hańczy. Teren otaczają drzewostany na siedlisku lasu mieszanego świeżego z udziałem 160-letnich dębów.
  3. Borsuki – gm. Płaska, pow. augustowski. Zachowanie torfowisk soligenicznych ze zbiorowiskami mszysto-turzycowymi wraz z otaczającymi je bagiennymi lasami i starodrzewem sosnowym
  4. Czarna Rzeczka – gm. Czarna Białostocka i Wasilków, pow. białostocki. Nazwa nawiązuje do nazwy jednego z ważniejszych cieków płynących przez rezerwat, stanowiących dopływ rzeki Supraśl. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie zbiorowisk łęgowych wraz z dynamicznym układem ekosystemów i procesów ekologicznych.
  5. Połomin – gm. Dąbrowa Białostocka, pow. sokólski. Zachowanie starodrzewu dębowego i dynamicznej funkcji ekologicznej lasu grądowego w zmieniających się fazach rozwoju drzewostanu. Obszar rezerwatu obejmuje najstarszy dębowy drzewostan (ok. 250 lat) w Puszczy Knyszyńskiej o charakterze wypasowym.
  6. Romanówka – gm. Janów, pow. sokólski. Zachowanie starodrzewu dębowego i lasów grądowych wraz z towarzyszącymi im cennymi gatunkami flory i fauny. Dominującym gatunkiem jest tu dąb bezszypułkowy w wieku 124-132 lat. Miejscami występuje też domieszka innych gatunków, głównie świerka i grabu, rzadko jesiona i brzozy. Rezerwat stanowi także ważne refugium gatunku jakim jest – gładysz paprociowaty, będący jednym ze wskaźników lasów pierwotnych.
  7. Sokoli Las – gm. Sztabin, pow. sokólski. Ochrona i zachowanie ciągłości istnienia populacji chronionych, skrajnie rzadkich gatunków porostów wyróżniających lasy naturalne w szczególności puchlinki ząbkowatej Thelotrema lepadinum, granicznika płucnika Lobaria pulmonaria, promianka jodłowego Lecanactis abietina związanych z unikatowymi zbiorowiskami leśnymi charakteryzującymi się dużym udziałem starodrzewów.
  8. Swoboda – gm. Płaska, pow. augustowski. Obiekt zlokalizowany jest na wschód od śluzy Swoboda, po lewobrzeżnej stronie Kanału Augustowskiego. Południowa granica obiektu styka się z rezerwatem przyrody „Bory nad Kanałem Augustowskim”. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie populacji i siedlisk występowania skrajnie rzadkich gatunków chrząszczy saproksylicznych, zwłaszcza chronionego Dyrektywą Siedliskową zagłębka bruzdkowanego Rhysedes sulcatus.
  9. Świdziałówka – gm. Szudziałowo, pow. sokólski. Nazwa nawiązuje do nazwy jednej z rzek Puszczy Knyszyńskiej – Świdziałówki, która przepływa przez północną część rezerwatu. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie zbiorowisk lasów łęgowych i grądowych oraz zbiorowisk torfowiskowych w dolinie puszczańskiej rzeki.
  10. Łanga – gm. Szudziałowo, pow. sokólski. Nazwa nawiązuje do nazwy rzeki z licznymi źródliskami, która przepływa przez rezerwat i odpowiada za jego układ hydrodynamiczny. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie siedlisk hydrogenicznych w tym źródlisk i zbiorowisk roślinnych rzeki Łangi wraz z towarzyszącymi im cennymi gatunkami flory i fauny. Drzewostany w dolinie są zróżnicowane, jednak zbudowane przede wszystkim przez olszę i świerk, tworzące siedliska łęgu świerkowego oraz olsu porzeczkowego natomiast na obrzeżach doliny dominują bory. W granicach rezerwatu potwierdzono obecność porostu tarczynka dziurkowata Menegazzia terebrata stanowiącego relikt lasów pierwotnych.
  11. Osada Wydmowa – gm. Rutki, pow. zambrowski. Zachowanie formacji wydmy śródlądowej z jej walorem krajobrazowym, historycznym i archeologicznym, oraz trwajacymi procesami eolitrycznymi. Rezerwat jest zlokalizowany na częściowo rozwiewanej przez wiatr wydmie wzniesionej o kilka metrów ponad poziom sąsiedniego koryta Narwi. Obejmuje jedno z lepiej zachowanych stanowisk napiaskowej murawy szczotlichowej, oraz związanych z suchymi siedliskami porostów jak płucnica islandzka Cetraria islandica. Na obszarze rezerwatu Osada Wydmowa prowadzono są prace archeologiczne od lat 70. XX wieku. Odnaleziono tu kości zwierząt oraz ludzi, co wiąże się z grzebalnym charakterem tego miejsca z okresu schyłkowego neolitu i początku wczesnej epoki brązu, a także szczątki ceramiki pucharowej kultur paraneolitycznych oraz krzemienie o funkcji broni miotanej oraz do obróbki skór i roślin.

Powiększono także rezerwaty:

  • Bartoszycha – gm. Czarna Białostocka. Powiększenie istniejącego rezerwatu podyktowane jest potrzebą zachowania lasu wodochronnego przy rzece i ochrony zasobów wodnych Puszczy Knyszyńskiej.
  • Kozi Rynek – gm. Sztabin. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych zbiorowisk leśnych grądowych, olsowych i łęgowych charakterystycznych dla Puszczy Augustowskiej. Duża obfitość martwego drewna w różnych stadiach rozkładu, sprzyja występowaniu nie tylko licznych gatunków ptaków, ale także bezkręgowców. Podczas badań wykonanych w ostatnich latach na potrzeby powiększenia rezerwatu potwierdzano duże znaczenie obszaru dla ochrony awifauny, m.in: bociana czarnego Ciconia nigra, orlika krzykliwego Clanga pomarina; owadów m.in.: zagłębka bruzdkowanego Rhysedes sulcatus oraz porostów wyróżniających lasy naturalne, jak tarczynka dziurkowata Menegazzia terebrata.
  • Stara Dębina – gm. Szudziałowo. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie starodrzewu dębowego, oraz stanowisk dębu bezszypułkowego Quercus petraea na północnej granicy zasięgu jego występowania. Siedlisko grądu miodownikowo-grabowego, stanowiącego pozostałość lasów powypasowych, obfitujących w światłożądne gatunki rzadkich i chronionych roślin, w tym lilia złotogłów, groszek wschodniokarpacki, miodownik melisowaty Powiększony rezerwat obejmuje starodrzewy dębu bezszypułkowego (również w wieku 189 lat), więc znacznie starsze od drzewostanów objętych dotychczas ochroną rezerwatową (149 lat). Ponadto w obrębie rezerwatu stwierdzono 4 gatunki mszaków podlegających ochronie i zaklasyfikowanych jako wskaźniki lasów pochodzenia pierwotnego.