4 grudnia 2015 r. Komisja Europejska wraz z Komitetem Ekspertów (reprezentującym państwa członkowskie) przyjęły w tzw. procedurze uzgadniania, pierwszą "listę inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii Europejskiej", zawierającą 37 gatunków.
Lista ta jest aktem wykonawczym do unijnego rozporządzenia 1143/2014 z 22 października 2014 r. w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych. Rozporządzenie to, a tym samym przyjęta lista, obowiązuje bezpośrednio i wprost we wszystkich państwach członkowskich UE, bez konieczności transpozycji. Tekst rozporządzenia na:
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32014R1143
Zgodnie z rozporządzeniem, wobec gatunków ujętych na liście, w całej UE stosuje się zakaz przywozu, przetrzymywania, hodowania, obrotu, rozmnażania i uwalniania do środowiska, z możliwością stosowania indywidulanych odstępstw w obiektach izolowanych w celu badan naukowych lub ochrony ex situ lub ewentualnie produkcji preparatów medycznych. W ciągu 18 miesięcy wszystkie państwa UE są obowiązane przedstawić analizę dróg przemieszczania się i rozprzestrzeniania się tych gatunków na swoim terytorium, a w ciągu 3 lat - plan zapobiegania. W ciągu 18 miesięcy państwa członkowskie są obowiązane ustanowić system nadzoru i szybkiego wykrywania stanowisk tych gatunków, w zasadzie będąc zobowiązane do podjęcia w ciągu 3 miesięcy j eliminacji gatunku, który się w danym państwie nowo pojawi. W ciągu 18 miesięcy państwa członkowskie są obowiązane wprowadzić skuteczne środki zaradcze (w tym zwalczanie gatunku lub renaturyzację ekosystemów) wobec tych inwazyjnych gatunków obcych ujętych w wykazie, które rozprzestrzeniły się na szeroką skalę na ich terytoriach, aby zminimalizować ich oddziaływanie na różnorodność biologiczną, powiązane usługi ekosystemowe oraz, w stosownych przypadkach, na zdrowie ludzkie lub na gospodarkę.
Nieoficjalne teksty przyjętych 4 grudnia dokumentów zamieszczono w Comitology Register http://ec.europa.eu/transparency/regcomitology/index.cfm?do=search.documentdetail&bwHdF0XQEm1gaiA6/7rT01oJn0lakAv30Qlt9kf8v8q0yjcmiFTUQTSkkOVTUeCz Komisji Europejskiej. Zostaną one opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE i wejdą w życie po 20 dniach (prawdopodobnie w styczniu).
Ogłoszona lista wzbudziła duże kontrowersje. W opinii wielu ekspertów jest ona zdecydowanie zbyt mało ambitna i zbyt krótka. Komisja wyjaśnia jednak, że jest to raczej prowizorium wynikające z faktu, że tylko dla tych gatunków ukończono "analizy ryzyka", a w miarę prac lista będzie wydłużana. Pierwsze takie uzupełnienie przewidywane jest pod koniec 2016 r. Kształt listy jest też przedmiotem politycznych dyskusji, np. co do ujęcia na niej gatunków o znaczeniu gospodarczym, np. norki amerykańskiej.
Przyjęta lista zawiera następujące gatunki:
- Baccharis halimifolia L. - północnoamerykański krzew z rodziny złożonych,
- Cabomba caroliniana Gray - kabomba kalifornijska, amerykańska roślina wodna, częsta w akwariach,
- Callosciurus erythraeus Pallas - wiewiórka rdzawobrzucha, gat. pochodzenia azjatyckiego,
- Corvus splendens Viellot - wrona orientalna, pochodzenia indyjskiego,
- Eichhornia crassipes (Martius) Solms - "hiacynt wodny" (eichornia gruboogonkowa), pochodzenia amazońskiego,
- Eriocheir sinensis H. Milne Edwards - krab wełnistoszczypcy, pochodzący z Pacyfiku,
- Heracleum persicum Fischer - barszcz perski, pochodzenia irańskiego,
- Heracleum sosnowskyi Mandenova - barszcz Sosnkowskiego, pochodzenia kaukaskiego,
- Herpestes javanicus É. Geoffroy Saint-Hilaire - mangusta mała, ssak pochodzenia południowazjatyckiego,
- Hydrocotyle ranunculoides L. f. - wąkrota jaskrowata, pochodzenia amerykańskiego lub afrykańskiego,
- Lagarosiphon major (Ridley) Moss - "moczarka kędzierzawa", lagarosyfon wielki, afrykańska roślina wodna,
- Lithobates (Rana) catesbeianus Shaw - żaba rycząca, żaba-byk, pochodzenia północnoamerykańskiego,
- Ludwigia grandiflora (Michx.) Greuter & Burdet - "pierwiosnka wodna", ludwigia wielkokwiatowa - amerykańska roślina wodno-brzegowa z rodz. wiesiołkowatych,
- Ludwigia peploides (Kunth) P.H. Raven - amerykańska roślina wodno-brzegowa z rodz. wiesiołkowatych,
- Lysichiton americanus Hultén and St. John - tulejnik amerykański z rodz. obrazkowatych, pochodz. z Ameryki pn.,
- Muntiacus reevesi Ogilby - mundżak chiński, azjatycki ssak jeleniowaty,
- Myocastor coypus Molina - nutria amerykańska,
- Myriophyllum aquaticum (Vell.) Verdc. - wywłócznik brazylijski, południowoamerykańska roślina wodna,
- Nasua nasua L. - ostronos, amerykański ssak z rodz. szopowatych,
- Orconectes limosus Rafinesque - rak pręgowany, północnoamerykański,
- Orconectes virilis Hagen - rak, gat. północnoamerykański,
- Oxyura jamaicensis Gmelin - sterniczka jamajska, ptak pochodzenia północnoamerykańskiego,
- Pacifastacus leniusculus Dana - rak sygnałowy, pochodzenia północnoamerykańskiego,
- Parthenium hysterophorus L. - południowo- i środkowamerykanska roślina z rozdz. złożonych,
- Perccottus glenii Dybowski, - trawianka, ryba z Azji i dorzecza Amuru,
- Persicaria perfoliata (L.) H. Gross - ozdobny rdestowiec - pnącze pochodzenia azjatyckiego,
- Procambarus clarkii Girard - rak luizjański, pochodzenia północnoamerykanskiego,
- Procambarus fallax (Hagen) f. Virginalis - rak marmurkowy, pochodzenia północnoamerykanskiego,
- Procyon lotor L. - szop pracz, ssak pochodzenia północnoamerykanskiego,
- Pseudorasbora parva Temminck & Schlegel - cebaczek amurski, ryba pochodzenia azjatyckiego,
- Pueraria montana (Lour.) Merr. var. lobata (Willd.) - ołownik łatkowaty, azjatycka roslina z rodz. motylkowatych,
- Sciurus carolinensis Gmelin - wiewiórka kalifornijska, pochodzenia północnoamerykańskiego,
- Sciurus niger Linnaeus - wiewiórka czarna, pochodzenia północnoamerykańskiego,
- Tamias sibiricus Laxmann - burnduk syberyjski, pochodzneia syberyjskiego,
- Threskiornis aethiopicus Latham - ibis czczony, ptak pochodzenia afrykańskiego,
- Trachemys scripta Schoepff - zółwie ozdobne (w tym żółtobrzuchy, czerwonolicy), pochodzenia amerykańskiego,
- Vespa velutina nigrithorax de Buysson - osa pochodząca z Chin.
