Klub Przyrodników

Położenie: 2 km na północny wschód od Wojnowa (gm. Kargowa)
Dane ewidencyjne: Nadl. Babimost, obręb 2, wydz.: 146a, b, c, d, f, g, 147a, c, d, f, g, h, i
Proponowana powierzchnia: 57,41 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: 91D0 (10%), 91E0 (10%), olsy (80%)

Proponowany rezerwat obejmuje istniejący użytek ekologiczny Bagno Duże Liny, przylegający do jeziora Liny Duże (por. Jermaczek i Krzyśków 2017). Jego teren jest silnie podmokły, dominują tu olsy, niewielkie powierzchnie zajmują łęgi olszowo-jesionowe i zdegradowane bory bagienne. Drzewostan buduje olcha Alnus glutinosa, sporadycznie występuje także sosna Pinus sylvestris i brzoza Betula pendula. Masowo występuje tu charakterystyczna dla podmokłych olsów paproć - zachylnik błotny Thelypteris palustris oraz biało kwitnąca okrężnica bagienna Hottonia palustris. Spośród rzadszych gatunków spotkać tu można kłoć wiechowatą Cladium mariscus oraz bobrka trójlistkowego Menyanthes trifoliata. Gdzieniegdzie zachowały się żywozielone poduszki torfowców, pozostałość po dawnej, torfowiskowej historii obiektu, niegdyś osuszonego, obecnie podlegającego dynamicznym procesom renaturyzacji.
Obiekt jest obecnie silnie podtopiony, miejscami olsy przechodzą w szuwary, dlatego chętnie gniazdują tu ptaki wodno-błotne: żuraw Grus grus, wodnik Rallus aquaticus, samotnik Tringa ochropus i kszyk Gallinago gallinago, a od strony jeziora także rzadki w zachodniej Polsce bączek Ixobrychus minutus. Interesująca jest malakofauna oraz fauna ważek.

Położenie: 4 km na wschód od Nowogrodu Bobrz.
Dane ewidencyjne: Nadl. Krzystkowice, obręb 3, wydz.: 7a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l
Proponowana powierzchnia: 31,46 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: 7150 (30%), 3130 (30%) ponikło wielołodygowe Eleocharis multicaulis, przygiełka brunatna Rhynchospora fusca

Proponowany do objęcia ochroną obiekt obejmuje płytką misę torfowiska z postępującym procesem lądowienia. Centralna część obiektu zajęta jest przez szuwary trzcinowe. Poziom wody jest bardzo zmienny. Najczęściej brak jest otwartego lustra wody, która pojawia się tylko podczas bardzo deszczowych lat. W niektóre lata zbiornik praktycznie wysycha. Torfowisko otoczone jest drzewostanami sosnowymi, z wyjątkiem północy, gdzie graniczy z drogą krajową nr 27. Najcenniejsza część obszaru - dawne wyrobisko potorfowe - została objęta ochroną już wcześniej w postaci użytku ekologicznego Kacza Ostoja o powierzchni 8,91 ha. Cały obiekt stanowi Obszar Natura 2000 (Maciantowicz 2017).
W południowej i wschodniej części obiektu przy brzegach zbiornika znajdują się płaty zbiorowiska z klasy Littorelletea: Eleocharitetum multicaulis i Ranunculo-Juncetum bulbosi. Na wyniesieniach i na styku zbiorowisk wodnych z torfowiskowymi rozwija się zespół Rhynchosporetum fuscae. Jest to najdalej na północny wschód wysunięte stanowisko ponikła wielołodygowego Eleocharis multicaulis i przygiełki brunatnej Rhynchospora fusca, w zachodniej i południowo-zachodniej części ich krajowego zasięgu. W mozaice występują z nimi płaty torfowisk przejściowych, reprezentowane głównie przez zespół wełnianki wąskolistnej Sphagno-Eriophoretum angustifolii. Spośród rzadkich roślin wodnych i bagiennych w obszarze występują kłoć wiechowata Cladium mariscus, rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia, rosiczka pośrednia Drosera intermedia, sit ostrokwiatowy Juncus acutiflorus, przygiełka biała Rhynchospora alba oraz wspomniane już wcześniej ponikło wielołodygowe Eleocharis multicaulis i przygiełka brunatna Rhynchospora fusca. Omawiany obszar jest jednym z największych stanowisk ponikła wielołodygowego Eleocharis multicaulis w Polsce.

Położenie: w granicach miasta Kostrzyna nad Odrą
Dane ewidencyjne: Miasto Kostrzyn nad Odrą, obręb Stare Miasto, dz.: 75/3, 76/27, 76/60, 76/61, 86/1
Proponowana powierzchnia: 7,68 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: zimowisko nietoperzy - nocka Natterera Myotis nattereri, nocka rudego Myotis daubentonii, gacka brunatnego Plecotus autitus i innych

Proponowany rezerwat obejmuje trzecie co do wielkości w województwie lubuskim zimowisko nietoperzy zlokalizowane w podziemiach ruin zbombardowanego w końcu II wojny Światowej i później nie odbudowanego starego miasta w Kostrzynie nad Odrą. Ochronę obiektu postulowano już w początkach lat 90. ubiegłego wieku (Urbańczyk 1992).
W granicach Starego Kostrzyna istnieje kilka budowli w różny sposób wykorzystywanych przez nietoperze. Do najcenniejszych należą bastiony dawnej twierdzy Kostrzyn - Filip i Król, gdzie co roku zimuje łącznie co najmniej 500 nietoperzy z 7 - 8 gatunków. Do najliczniejszych należą: nocek Natterera Myotis nattereri, nocek rudy Myotis daubentonii i gacek brunatny Plecotus auritus. Spośród rzadszych gatunków na uwagę zasługują nocek duży Myotis myotis, mopek Barbastella barbastellus i nocek Bechsteina Myotis bechsteinii, stanowiące przedmioty ochrony w obszarze Natura 2000 Ujście Warty oraz nocek wąsatek Myotis mystacinus i nocek Brandta Myotis brandtii.
Obiekt wymaga pilnej ochrony w formie rezerwatu z uwagi na nielegalną penetrację podziemi oraz plany rozwojowe miasta, nie uwzględniające potrzeby ochrony zimowiska nietoperzy.

Położenie: 1 km na wschód od miejscowości Jałowice (gm. Brody)
Dane ewidencyjne: Nadl. Gubin, obręb 3, wydz.: 164f, g, h, i, j, k
Proponowana powierzchnia: 13,46 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: 9170 (50%), 91E0 (20%)

Interesujący kompleks grądów, olsów i łęgów otaczających śródleśne bagno. W centralnej części znajduje się zbiornik wodny z szuwarem trzcinowym oraz turzycowiskiem. Środkowa część ulega dynamicznym przekształceniom w wyniku działalności rodziny bobrów, których żeremie znajduje się w centralnej części zbiornika. Bagno otoczone jest z jednej strony olsem Ribeso nigri-Alnetum, a z drugiej brzeziną, obecnie usychającą. Całość otoczona jest dobrze zachowanym grądem Galio sylvatici-Carpinetum, drzewostan budują dąb Quercus robur i grab Carpinus betulus z niewielkim udziałem świerka Picea abies, klonu Acer platanoides i buka Fagus sylvatica. Proponowany rezerwat stanowi dębową "wyspę" w zdominowanym przez sosnę krajobrazie okolic Gubina.

Położenie: pomiędzy miejscowościami Podlegórz i Radowice (gm. Trzebiechów)
Dane ewidencyjne: Gm. Trzebiechów, obręb Podlegórz, dz.: 406/2
Proponowana powierzchnia: 4,09 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: 6210 (50%)

Obiekt obejmuje zbocza doliny Obrzycy, stanowiące jednocześnie krawędź Pradoliny Warszawsko-Berlińskiej, z ciepłolubnymi zbiorowiskami roślinnymi, w rejonie wsi Radowice i Podlegórz. Zbocza, miejscami bardzo strome, przeważnie o wystawie południowej, opadające ku rzece, porośnięte są przez ciepłolubne zbiorowiska murawowe, miejscami przechodzące w ziołorośla oraz naloty krzewów, głównie róż i głogów (Czwałga 1990), a obecnie także inicjalne stadia grądu. Spośród rzadkich roślin występują tu między innymi: rozchodnik ościsty Sedum rupestre, mikołajek płaskolistny Eryngium planum, czyściec prosty Stachys recta i przede wszystkim rzadki szafirek miękkolistny Muscari comosum. Obiekt posiada wyjątkowe walory krajobrazowe, ze szczytów wzgórz rozciąga się rozległy widok na pradolinę Odry, jest także cenny dla entomofauny.
Roślinność kserotermiczna na krawędziach Pradoliny Warszawsko-Berlińskiej zachowała się już tylko w niewielu miejscach, mimo to nigdzie nie jest objęta ochroną. Jej ostatnie wyspy, wymagają zarówno pilnej ochrony formalnej, jak i podjęcia działań z zakresu ochrony czynnej.

Położenie: na północny zachód od Owczar (gm. Górzyca)
Dane ewidencyjne: Gm. Górzyca, obręb Górzyca, dz.: 635/35
Proponowana powierzchnia: 16,03 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: 6210 (80%)

Kompleks muraw kserotermicznych przylegający do Stacji Terenowej i obszaru chronionego Klubu Przyrodników Murawy w Owczarach. Mozaika muraw kłosownicowych z kłosownicą pierzastą Brachypodium pinnatum i ostnicowych z ostnicą włosowatą Stipa capillata. Licznie występują tu między innymi: mikołajek polny Eryngium pratense, dzwonek boloński Campanula bononiensis, zaraza wielka Orobanche elatior, ostrołódka kosmata Oxytropis pilosa i inne. Wśród lęgowych gatunków ptaków liczna jest jarzębatka Sylvia nisoria i gąsiorek Lanius collurio.
Obszar chroniony w formie użytku ekologicznego, z prowadzoną od ponad 20 lat przez Klub Przyrodników ochroną czynną polegającą na wypasie owiec i innych zwierząt oraz usuwaniu ekspansywnych krzewów, głównie tarniny i robinii akacjowej. Wymaga planowania i konsekwentnej realizacji czynnej ochrony.

Położenie: W sąsiedztwie miejscowości Prądocinek (gm. Dąbie)
Dane ewidencyjne: Gm. Bobrowice, obręb Dychów, dz.: 213/7, 213/8, gm. Dąbie, obręb Stary Zagór, dz.: 33/13, 34/4
Proponowana powierzchnia: 6,33 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: 6210

Zwarta powierzchnia zarastających muraw kserotermicznych, ciepłolubnych okrajków, łąk rajgrasowych i zarośli zboczowych, z bardzo licznie występującym pszeńcem różowym Melampyrum arvense. Ponadto występują tu: gorysz siny Peucedanum cervaria, lebiodka pospolita Origanum vulgare, poziomka twardawa Fragaria viridis, wyka długożagielkowa Vicia tenuifolia, gwiazdosz czarnogłowy Geastrum melanocephalum.
Murawy te są od dawna nieużytkowane, wymagające ochrony, a z uwagi na atrakcyjne położenie na widokowym wzgórzu zagrożone możliwością zabudowy.

Położenie: 1 km na północny wschód od Górzycy
Dane ewidencyjne: Nadl. Ośno Lubuskie, obręb 1, wydz.: 93a, b, d, f, g, h, i, j, k, l, m, n
Proponowana powierzchnia: 31,17 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: 6210 (50%), 9170 (20%)

Kompleks muraw i lasów zboczowych na zboczach Pradoliny Toruńsko- Eberswaldzkiej. Cenne gatunki roślin: ostnica włosowata Stipa capillata, mikołajek polny Eryngium campestre, pięciornik piaskowy Potentilla arenaria, szałwia łąkowa Salvia pratensis, traganek pęcherzykowaty Astragalus cicer, dąbrówka kosmata Ajuga genevensis, krzyżownica zwyczajna Polygala vulgaris, dzwonek boloński Campanula bononiensis, wyka długożagielkowa Vicia tenuifolia, pięciornik wiosenny Potentilla neumanniana, ciemiężyk białokwiatowy Vincetoxicum hirundaria, pierwiosnka lekarska Primula veris, fiołek kosmaty Viola hirta, lebiodka pospolita Origanum vulgare, turzyca wiosenna Carex caryophyllea, poziomka twardawa Fragaria viridis, wiązówka bulwkowata Filipendula vulgaris, koniczyna pagórkowa Trifolium montanum, skalnica trójpalczasta Saxifraga tridactylites.
W lasach zboczowych występują między innymi: niezapominajka skąpokwiatowa Myosotis sparsiflora, kokorycz drobna Corydalis intermedia, łopian gajowy Arctium minus, fiołek przedziwny Viola mirabilis. Lasy częściowo z udziałem robinii akacjowej, jednak wszędzie z runem charakterystycznym dla zboczowych łęgów Violo odoratae-Ulmetum.
Obiekt wymaga ochrony czynnej. W latach 2005 - 2010, w ramach działalności Klubu Przyrodników prowadzono tu działania z zakresu czynnej ochrony polegające na wycince zarośli i kontrolowanym wypasie owiec. Działania te wymagają pilnej kontynuacji, najlepiej w formie realizacji planu ochrony rezerwatu przyrody.

Położenie: 2 km na zachód od Nowogrodu Bobrz.
Dane ewidencyjne: Nadl. Krzystkowice, obręb 2, wydz.: 1a
Proponowana powierzchnia: 1,11 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: miejsce zimowania nietoperzy, przede wszystkim mopka Barbastella barbastellus

Proponowany rezerwat znajduje się na terenie byłej niemieckiej fabryki chemicznej DAG - Alfred Nobel - Dynamit Aktion Gesellschaft, około 1,5 km na północny zachód od Nowogrodu Bobrzańskiego i obejmuje podziemny kanał odwadniający, uchodzący do Bobru oraz teren w otoczeniu obiektu.
Głównym przedmiotem ochrony jest nietoperz mopek Barbastella barbastellus. Jego populacja, zimująca w obiekcie, w roku 2005 została oszacowana na 1870 osobników i jest to największe znane w Polsce i jedno z największych w Europie zgrupowanie zimowe tego gatunku. Odnotowano tu także zimowanie innych chronionych gatunków nietoperzy: nocka rudego Myotis daubentonii, mroczka późnego Eptesicus serotinus, gacka brunatnego Plecotus auritus, nocka dużego Myotis myotis oraz karlika Pipistrellus sp.
Wyznaczony na powierzchni obszar Natura 2000, obejmujący 48,1 ha starych drzewostanów sosnowych w otoczeniu obiektu, ma stanowić rezerwuar pokarmu dla nietoperzy na jesień i wiosnę, gdyż podstawowym pokarmem mopka są motyle nocne, które chwyta w locie, w pobliżu koron drzew.

Położenie: 2 km na południowy zachód od Starościna (gm. Rzepin)
Dane ewidencyjne: Nadl. Rzepin, obręb 1, wydz.: 290a, 294d, f, l, m, n, o, 295h, i, 301a, b, c, d, f, g, 302c, d, f, 303d, 304a, b, d, 305a, b, 306k, l, 310a, c, 311i, Nadl. Torzym, obręb 3, wydz.: 118f, 119d, g, l, n, 123a, b, c, d, f, g, h, 124a, b, c (część), d, f, g, j, k, 126a, b, c, f, g, h, i, j, k, 132a, b, c, d, 133a, c, d, 134a, 135a, 136a, 137a, 138a, b, c, d, 139a, b, c, d, h, i, j, k, 140a, b, c, d, f, gm. Rzepin, obręb Lubiechnia Wielka, dz.: 703, gm. Torzym, obręb Tarnawa Rzepińska, dz.: 146, gm. Torzym, obręb Wystok, dz.: 290, 291
Proponowana powierzchnia: 257 ha
Kluczowe przedmioty ochrony, siedliska i gatunki: 9170 (10%), 91D0 (5%), 91E0 (40%)

Rozległy kompleks dobrze zachowanych siedlisk mokradłowych, obejmujący dolinę Ilanki od okolic ujścia strumienia Tarnawki, do rejonu wczesnośredniowiecznego grodziska, wraz z odcinkiem strumienia - Cierniczki, malowniczo meandrującej na dnie głębokiego wąwozu. Wzdłuż koryta rzeki wykształcone są silnie podmokłe i w wielu miejscach niedostępne łęgi olszowe, miejscami przekształcone w olsy. Dalej od koryta znajdują się siedliska otwarte - wilgotne łąki kaczeńcowe i szuwary turzycowe. U stóp zboczy doliny znajdują się olszyny źródliskowe, a same zbocza porastają miejscami jeszcze dość dobrze zachowane grądy. W zagłębieniach terenu wykształcone są brzeziny bagienne oraz olsy torfowcowe. Spośród rzadkich gatunków roślin występują tu: hildenbrandia rzeczna Hildenbrandia rivularis, bagno zwyczajne Ledum palustre, wełnianka pochwowata Eriophorum vaginatum, turzyca darniowa arex caespitosa, rzeżucha bagienna Cardamine dentata, żankiel zwyczajny Sanicula europaea, listera jajowata Listera ovata, przylaszczka pospolita Hepatica nobilis i inne. Obszar ten jest szczególnie cenny dla ptaków ? gniazduje tu łabędź krzykliwy Cygnus cygnus, gągoł Bucephala clangula, kilkanaście par wodnika Rallus aquaticus, który również regularnie spędza tu zimę, 2-3 pary żurawi, kszyk Gallinago gallinago, słonka Scolopax rusticola, samotnik Tringa ochropus, pliszka górska Motacilla cinerea, zimorodek Alcedo atthis.
Spośród bezkręgowców na uwagę zasługuje występowanie poczwarówki jajowatej Vertigo moulinsiana i zwężonej V. angustior.